Depreme Dayanıklı Yapı Tasarımı

Depremi, tektonik plakların hareketleri sonucu yerkabuğunun altında biriken gerilme enerjisinin aniden boşalması olarak nitelendirebiliriz. Deprem meydana gelmeden önce bazı ön işaretler gösterse de günümüzde depremin önceden tahmin edilmesi konusunda güvenilir sonuçlar henüz yok; güvenilir bir uyarı sisteminin mevcut olmaması da yapıların depreme karşı güvenli tasarlanarak depremin etkilerinden korunmasının gerekliliğini ortaya koyuyor.

Deprem etkisi yapıları alışılmış yüklerin çok çok üzerinde zorlar, yapının tasarımında ve uygulamasında yapılmış hataları da ortaya çıkarır. Bu hatalar, zemin özelliklerinin proje safhasında doğru olarak göz önüne alınmaması, yetersiz malzeme ve detaylandırma eksikliğidir.

Şimdi depreme dayanıklı yapı tasarımı hakkında detaylara inebiliriz.

    Depreme dayanıklı yapı tasarımında yapının şiddetli depremler sırasında elastik sınırlar içerisinde kalamayacağı ve yapıda çeşitli deformasyonların olacağını öngörerek yapının kısmen veya tamamen çökmemesi yaklaşımını benimsememiz gerekir.

   Kısacası depremlerde yapı zarar görecektir fakat bu sayede yapı enerji tüketebilecektir. Enerji tüketimini sağlayacak hasar ise istenilen seviyelerde kalmalı, oluşacak hasarlar hafif ve onarılabilir olmalıdır.

Yapı tasarım ve üretim sürecinde yapısal güvenliği etkileyen faktörler nelerdir?

•          Deprem ve özellikleri         

•          Yerel zemin ve geoteknik koşullar

•          Kullanılan yapısal malzemeler ve kalitesi

•          Mimari tasarım

•          Taşıyıcı sistem tasarımı

•          İmalattaki özen ve işçilik

•          Proje ve yapı denetimi

Mimari Sistem Tasarımı

Tabloda yapı formu üzerinden deprem güvenliği için uygun olmayan yapıların nasıl uygun hale getirebileceği açıklanmaktadır.

Depreme Dayanıklı Yapı Tasarımı İlkeleri

  • Taşıyıcı sistem elemanların her birinde, deprem yüklerinin temel zeminine kadar sürekli bir şekilde ve güvenli olarak aktarılmasını sağlayacak yeterlikte; rijitlik, kararlılık ve dayanım bulunmalıdır.
  • Taşıyıcı sistem planda simetrik veya simetriğe yakın düzenlenmelidir.
  • Düşey doğrultuda herhangi bir katta zayıf kat veya yumuşak kat durumu oluşturan düzensizliklerden kaçınılmalıdır.
  • Düzensiz binaların tasarımından ve yapımından kaçınılmalıdır.
  • Yapı taşıyıcı sisteminde burulma düzensizliğine olabildiğince yer verilmemelidir. Bunun için, perde vb. rijit taşıyıcı sistem elemanlarının binanın burulma rijitliğini arttıracak biçimde yerleştirilmelidir.
Çeşitli Yapı Sistemleri

Taşıyıcı Sistem Tasarımı

Depreme dayanıklı yapılarda yapının mimari tasarımı haricinde taşıyıcı sistem tasarımı da büyük önem taşımaktadır. Tablodan uygun / uygun olmayan kolon, perde ve temel uygulamalarını inceleyebilirsiniz.


KAYNAKÇA:

web.hitit.edu.tr

insaat.balikesir.edu.tr

wob.ogu.edu.tr

mimblog

İpek Tahmaz
Mimar / Architect

Önerilen makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir