Yüksek Ahşap Yapılar

Yeni bir yapı malzemesi olmasa da ahşap, yüksek bina tasarımında yapı malzemesi olarak yaygın şekilde kullanılmamaktadır. Aslında daha yüksek binaların inşası için bir yapısal malzeme olarak ahşabın giderek daha yaygın hale gelmesi beklenirken, malzemenin en iyi nasıl kullanılacağı konusunda hala belirsizlikler bulunmaktadır. Örnek bir proje olarak bu yazıda Oakwood Ahşap Kulesi üzerinden ahşabın bir yapı malzemesi olarak sunduğu fırsatları inceleyeceğiz.

Oakwood Timber Tower / Oakwood Ahşap Kulesi

Yüksek binalarda bir yapı malzemesi olarak ahşabın kullanılması, çeşitli potansiyel faydaları nedeniyle günümüzde artan bir ilgi alanı haline gelmeye başladı ve bunun en önemli nedenlerinden biri beton ve çelik kullanan yaygın inşaat yöntemlerinin aksine, ahşabın yenilenebilir bir kaynak olmasıdır. Ayrıca ahşabın inşaat maliyetlerinin düşürülmesi ve inşaat sürelerinin iyileştirilmesi, yangına karşı dayanıklılığın artması ve binaların toplam ağırlığında önemli azalma gibi başka potansiyel faydaları da bulunmaktadır. Oakwood Ahşap Kulesi’ni yüksek yapılarda ahşap kullanımına yönelik bir araştırma ve geliştirme projesi olarak da düşünebiliriz. Bu araştırma basitçe çelik ve beton yapı biçimlerini kopyalamak yerine ahşapla yeni tasarım potansiyelleri yaratmayı hedefliyor.

”Ahşap yapıya geçiş, çevre çevreler ve inşa edilmiş biçim üzerinde daha geniş bir olumlu etkiye sahip olabilir ve sadece binaların estetiğini yeniden düşünmek için değil, aynı zamanda tasarımlarını bilgilendiren ağ oluşturma metodolojilerini de yeniden düşünmek için kullanabilirsiniz.”

Laura Lathom

Binaya etki eden kuvvetler açısından düşünürsek, yüksek ve süper yüksek bina tasarımında, yapı üzerindeki yanal ve genellikle dinamik yüklerin etkisi oldukça fazladır. Bu tür yapıların verimli tasarımı için tasarımcının kalıcı dikey yükleri yanal yük dirençli yapıya yönlendirmesini gerektirmektedir. Bu durum tipik ahşap yapının hafifliği nedeniyle süper yüksek ahşap binaların tasarımı için oldukça önem kazanmaktadır. Tasarımda merkezi veya hatta dahili olması gerekmeyen bir “soft” çekirdeği teşvik ederek, alan planlamasında esneklik ve yenilikçi dikey ulaşım çözümlerinin dikkate alınmasını sağlayan mimari bir fayda sağlamaktadır.

Oakwood Ahşap Kulesi’nin inşasında kullanılan yapıştırılmış lamine ahşap (glulam), çapraz lamine ahşap (CLT) ve lamine kaplama kereste (LVL) gibi tasarlanmış ahşaplar, homojenleştirme sayesinde ham ahşap malzeme ile karşılaştırıldığında gelişmiş karakteristik mukavemet ve sertlik değerlerine sahiptir. CLT elemanının kalınlığı, düzlem dışı yüklere direnç gösterilmesine izin verir ve kontrplak veya yönlendirilmiş şerit levha gibi diğer boyutsal olarak stabil panelli ahşap ürünlerin uygulanmasını sınırlayan burkulma eğilimini azaltır.

Oakwood Ahşap Kulesi için düşünülen ölçekte bir yapı malzemesi olarak ahşabın kullanımı, mühendislik malzemesinin performansı ve yapısal sistemlerde kullanımı ile ilgili olarak daha fazla araştırma gerektiren bir dizi alanı gündeme getirdi. Malzeme düzeyinde bunlar, boyutun etkilerini, nem değişimlerini, zaman bağımlılığını ve hava koşullarının malzeme performansı üzerindeki etkilerini içermektedir. Tasarlanmış ahşabın uygun özgül mukavemeti ve sertliği, düşük yoğunluğu ile birleştiğinde çok verimli uzun açıklıklı zemin çözümleri için potansiyele izin vermektedir. Bunun yanında ahşabın sürdürülebilir bir malzeme olması, inşaat maliyetlerinin beton ve çeliğe göre daha az olması, yangın ve deprem dayanıklılığı yapıya sağladığı önemli faydalar arasındadır.

Kaynaklar:

http://www.plparchitecture.com/oakwood-timber-tower.html

https://urbannext.net/oakwood-timber-tower/

Brandner R, Flatscher G, Ringhofer A, Schickhofer G and Thiel A(2015) Cross laminated timber (CLT): overview anddevelopment. European Journal of Wood Products 74(3):331–351.

BSI (2004) EN 1995-1-1: Eurocode 5: Design of timberstructures –part 1-1: general –common rules and rulesfor buildings. BSI, London, UK.

CTBUH (Council on Tall Buildings and Urban Habitats) (2016)Criteria for the Defining and Measuring of Tall Buildings.CTBUH, Chicago, IL, USA. See http://www.ctbuh.org/LinkClick.aspx?fileticket=zvoB1S4nMug%3d&tabid=446&language=en-US (accessed 29/04/2016).

mimblog

İpek Tahmaz
Mimar / Architect

Önerilen makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir